NCERT Solution for Class 8 Sanskrit Chapter 13 क्षितौ राजते भारतस्वर्णभूमिः
प्रश्न 1:
प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत-
(क) इयं धरा कैः स्वर्णवद् भाति?
उत्तरम्:
शष्यैर्धरयं।
(ख) भारतस्वर्णभूमिः कुत्र राजते?
उत्तरम्:
क्षितौ।
(ग) इयं केषां महाशक्तिभिः पूरिता?
उत्तरम्:
अणून।
(घ) इयं भूः कस्मिन् युतानाम् अस्ति?
उत्तरम्:
प्रबनधे।
(ङ) अत्र किं सदैव सुपूर्णमस्ति?
उत्तरम्:
खाद्यान्नभाण्ड।
प्रश्न 2.
समानार्थकपदानि पाठात् चित्वा लिखत-
(क) पृथिव्याम् __________ (क्षितौ / पर्वतेषु / त्रिलोक्याम्)
(ख) सुशोभते __________ (लिखते / भाति / पिबति)
(ग) बुद्धिमताम् __________ (पर्वणा म् / उत्सवानाम् / विपश्चिज्जनानाम्)
(घ) मयूराणाम् __________ (शिखी नाम् / शुकानाम् / पिकानाम्)
(ङ) अनेकेषाम् __________ (जनानाम् / वैज्ञानिकानाम् / बहूनाम्)
उत्तरम्:
(क) पृथिव्याम् क्षितौ
(ख) सुशोभते भाति
(ग) बुद्धिमताम् विपश्चिज्जनानाम्
(घ) मयूराणाम् पिकानाम्
(ङ) अनेकेषाम् बहूनाम्
प्रश्न 3.
श्लोकांशमेलनं कृत्वा लिखत-
उत्तरम्:
(क) त्रिशूलाग्निनागैः पृथिव्यास्त्रधोरैः – अणूनां महाशक्तिभिः पूरितेयम्
(ख) सदा पर्वणामुत्सवानां धरेयम् – क्षितौ रा जते भारतस्वर्णभूमिः
(ग) वने दिग्गजानां तथा केशरीणाम् – तटीनामियं वर्तते भूधराणाम
(घ) सुपूर्ण सदैवास्ति खाद्यान्नभाण्डम् – नदीनार जलं यत्र पीयूषतुल्यम्
(ङ) इयं वीरभोग्या तथा कर्मसेव्या – जगद्वन्दनीया च भू:देवगेया
प्रश्न 4.
चित्रं दृष्ट्वा (पाठात्) उपयुक्तपदानि गृहीत्वा वाक्यपूर्ति कुरुत-
(क) अस्मिन् चित्र एका _________ वहति।
(ख) नदी _________ निःसरति।
(ग) नद्याः जलं _________ भवति।
(घ) _________ शस्यसेचनं भवति।
(ङ) भारतः _________ भूमिः अस्ति।
उत्तरम्:
(क) अस्मिन् चित्र एका नद्यः वहति।
(ख) नदी पर्वतात् निःसरति।
(ग) नद्याः जलं पीयूष तुल्यं भवति।
(घ) नद्यस्य जलात् शस्यसेचनं भवति।
(ङ) भारतः स्वर्ण भूमिः अस्ति।
प्रश्न 5.
चित्राणि दृष्ट्वा (मञ्जूषातः) उपयुक्तपदानि गृहीत्वा वाक्यपूर्ति कुरुत -
(अस्त्राणाम्, भवति, अस्त्राणि, सैनिकाः , प्रयोगः , उपग्रहाणां)
(क) अस्मिन् चित्रे ___________ दृश्यन्ते।
(ख) एतेषाम् अस्त्राणां ___________ युद्धे भवति।
(ग) भारतः एतादृशानां ___________ प्रयोगेण विकसितदेश: मन्यते।
(घ) अत्र परमाणुशक्तिप्रयोगः अपि ___________।
(ङ) आधुनिकैः अस्त्रैः ___________ अस्मान् शत्रुभ्यः रक्षन्ति।
(च) ___________ सहायतया बहूनि कार्याणि भवन्ति।
उत्तरम्:
(क) अस्मिन् चित्रे अस्त्राणि दृश्यन्ते।
(ख) एतेषाम् अस्त्राणां प्रयोगः युद्धे भवति।
(ग) भारतः एतादृशानां उपग्रहाणां प्रयोगेण विकसितदेश: मन्यते।
(घ) अत्र परमाणुशक्तिप्रयोगः अपि भवति।
(ङ) आधुनिकैः अस्त्रैः सैनिकाः अस्मान् शत्रुभ्यः रक्षन्ति।
(च) अस्त्राणाम् सहायतया बहूनि कार्याणि भवन्ति।
प्रश्न 6(अ).
चित्रं दृष्ट्वा संस्कृते पञ्चवाक्यानि लिखत-
उत्तरम्:
(क) इदम् दीपमालिकोत्यवस्य चित्रम् अस्ति।
(ख) दीपमालिकोत्सवः कार्तिकमासे भवति।
(ग) इदम् अस्माकं धार्मिकोत्सवः अस्ति।
(घ) अस्मिन् दिनेजनाः मिष्ठान्नं खादन्ति।
(ङ) जनाः परस्परं मिलित्वा प्रहर्षिता भवन्ति।
प्रश्न 6(आ).
चित्रं दृष्ट्वा संस्कृते पञ्चवाक्यानि लिखत-
उत्तरम्:
(क) रक्षाबन्धनं भारतीयानां मुख्योत्सवः अस्ति।
(ख) भविन्याः भ्रातृवां हस्तेषु रक्षासूत्रं निबहृन्ति।
(ग) भ्रातरः अपि ताषां रक्षाकृते संकल्पयन्ति।
(घ) भ्रातरः भगिन्यश्च परस्परम् उपहाणि यच्छन्ति।
(ङ) ते मिलित्वा मिष्ठानानि चापि खादन्ति।
प्रश्न 7.
अत्र चित्रं दृष्ट्वा संस्कृतभाजया पञ्चवाक्येजु प्रकृतेः वर्णनं कुरुत-
उत्तरम्:
(क) इदम् उद्यानस्य चित्रम् अस्ति।
(ख) अत्र वहवः वृक्षाः सन्ति।
(ग) वृक्षेषु वहवः पक्षिणः सन्ति।
(घ) अत्र एको व्याघ्रः अपि दृश्यते।
(ङ) उद्याने मृगः तिष्ठति तत्रै मयूरः अपि अस्ति।
Comments
Post a Comment